THE KERALA PANCHAYAT RAJ ACT & RULES

കേരള പഞ്ചായത്ത് രാജ് നിയമവും ചട്ടങ്ങളും

📖 Summary

THE KERALA PANCHAYAT RAJ ACT & RULES

The Kerala Panchayat Raj Act of 1994 was enacted to establish a three-tier local self-government system in the state, comprising Village, Block, and District Panchayats . Aligned with the 73rd Amendment of the Indian Constitution, the Act aims to ensure greater public participation in planned development and social justice.

Key Highlights of the Act:

Grama Sabha: The foundation of the system is the Grama Sabha, which includes all registered voters in a village constituency [4]. The Grama Sabha must meet at least once every three months to prioritize development schemes, assist in plan preparation, and finalize the list of beneficiaries for welfare programs [4-6].

Elections & Reservations: Panchayat members are elected directly by the public for a five-year term [7, 8]. A significant feature of this Act is its reservation policy. Seats and leadership roles (like Presidents) are reserved for Scheduled Castes and Scheduled Tribes proportional to their population [9-11]. Furthermore, exactly 50% of the total seats and 50% of the offices of the President at all three levels are reserved for women [12-15].

Administration: The executive power rests with the Panchayat President, who is responsible for carrying out the Panchayat's resolutions [16]. Every Panchayat level also has dedicated Standing Committees to handle specific areas such as Finance, Development, Welfare, and Health & Education [17-19].

Disqualifications: The Act maintains strict standards for its members. Representatives can be disqualified for reasons including criminal convictions, involvement in corrupt practices, failure to lodge election expenses, defection, or failing to declare their assets and liabilities within the prescribed time [20-24].

State Election Commission: The superintendence, direction, and control of the preparation of electoral rolls and the conduct of elections are vested in the State Election Commission [25, 26].

ഭരണഘടനയുടെ 73-ാം ഭേദഗതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, കേരളത്തിൽ ഗ്രാമ, ബ്ലോക്ക്, ജില്ലാ തലങ്ങളിൽ ത്രിതല തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സംവിധാനം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി കൊണ്ടുവന്നതാണ് 1994-ലെ കേരള പഞ്ചായത്ത് രാജ് നിയമം [1, 2]. വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സാമൂഹിക നീതി ഉറപ്പാക്കുന്നതിലും ജനപങ്കാളിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം [2, 3].

നിയമത്തിലെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ:

ഗ്രാമസഭ: ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വാർഡിലെ വോട്ടർമാർ എല്ലാവരും ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ഗ്രാമസഭ [4]. മൂന്ന് മാസത്തിലൊരിക്കലെങ്കിലും ഗ്രാമസഭ ചേരുകയും, വാർഡിലെ വികസന പദ്ധതികൾ തയ്യാറാക്കുന്നതിൽ സഹായിക്കുകയും, ക്ഷേമപദ്ധതികൾക്കായുള്ള ഗുണഭോക്താക്കളുടെ അന്തിമ പട്ടിക തയ്യാറാക്കുകയും വേണം [4-6].

തിരഞ്ഞെടുപ്പും സംവരണവും: അഞ്ച് വർഷമാണ് പഞ്ചായത്തുകളുടെ കാലാവധി [8]. നേരിട്ടുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെയാണ് അംഗങ്ങളെ കണ്ടെത്തുന്നത് [7]. ജനസംഖ്യാനുപാതികമായി പട്ടികജാതി/പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾക്ക് സീറ്റുകൾ സംവരണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട് [9-11]. ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു കാര്യം, ആകെയുള്ള സീറ്റുകളിലും പ്രസിഡന്റ്/ചെയർപേഴ്സൺ സ്ഥാനങ്ങളിലും 50 ശതമാനം സ്ത്രീകൾക്കായി സംവരണം ചെയ്തിരിക്കുന്നു എന്നതാണ് [12-15].

ഭരണനിർവ്വഹണം: പഞ്ചായത്തിന്റെ ഭരണച്ചുമതല പ്രസിഡന്റിനാണ് [16]. ധനകാര്യം, വികസനം, ക്ഷേമം, ആരോഗ്യം-വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി എല്ലാ തലങ്ങളിലുമുള്ള പഞ്ചായത്തുകളിലും സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു [17-19].

അയോഗ്യതകൾ: തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചെലവുകൾ കാണിക്കാതിരിക്കുക, അഴിമതി, ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾ, കൂറുമാറ്റം, കൃത്യസമയത്ത് സ്വത്തുവിവരങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്താതിരിക്കുക തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങളാൽ ജനപ്രതിനിധികളെ അയോഗ്യരാക്കാൻ ഈ നിയമത്തിൽ കർശന വ്യവസ്ഥകളുണ്ട് [20-24].

സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ: വോട്ടർപട്ടിക തയ്യാറാക്കുന്നതും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടപടികൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നതും സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനാണ് [25, 26].

✅ Key Provisions

11. Three-Tier Panchayat System The Act establishes a three-tier local government structure in the state, comprising Village Panchayats, Block Panchayats at the intermediate level, and District Panchayats [1, 2]. All seats are filled by direct election from territorial constituencies [3]. Every Panchayat continues for a term of five years from its first meeting [4].
22. The Grama Sabha The Grama Sabha consists of all persons whose names are included in the electoral rolls for a village comprised within a Village Panchayat [5, 6]. It must meet at least once every three months [6]. Its primary functions include formulating development proposals, fixing the priority of schemes, preparing the final list of eligible beneficiaries for welfare programs, and mobilizing local voluntary service [7, 8].
33. Reservation of Seats and Offices The Act mandates strict reservation policies to ensure diverse representation: - Seats are reserved for Scheduled Castes and Scheduled Tribes in proportion to their population in the respective Panchayat area [9-11]. - Exactly 50 percent of the total seats are reserved for women [12-14]. - Additionally, 50 percent of the total number of offices of President at the Village, Block, and District levels are strictly reserved for women [15].
44. Disqualification Rules A person is disqualified from being a member if they: - Are an officer or employee in the service of the State or Central Government, or a local authority [16]. - Have been convicted of an offense involving moral turpitude or corrupt practices [17-19]. - Fail to lodge an account of election expenses within the prescribed time and manner [20]. - Fail to file a statement of their assets and liabilities within 30 months from the date of assuming office [21]. - Are disqualified under the Kerala Local Authorities (Prohibition of Defection) Act, 1999 [22].
55. Standing Committees To manage administration efficiently, Panchayats at all levels constitute specialized Standing Committees. For example, a Village Panchayat must have Standing Committees for Finance, Development, Welfare, and Health and Education [23, 24]. The Vice-President serves as the ex-officio member and Chairman of the Standing Committee for Finance [25].
66. Powers and Responsibilities Village Panchayats have the exclusive power to administer matters listed in the Third Schedule of the Act [26]. They are responsible for preparing and implementing schemes for economic development and social justice, and they hold the primary duty to render services to the inhabitants of the local area [26, 27].
77. State Election Commission The superintendence, direction, and control of the preparation of electoral rolls and the conduct of all elections to the Panchayats are vested in a State Election Commission, consisting of a State Election Commissioner appointed by the Governor [28].